एजेन्सी । बेलायती औषधि कम्पनी एस्ट्राजेनेकाले आफ्नो कोभिड–१९ खोपको खतरनाक साइड इफेक्ट हुन सक्ने स्वीकार गरेको छ । यद्यपि, यो धेरै दुर्लभ अवस्थामा मात्र हुनेछ । भारतको सीरम इन्स्टिच्युटले एस्ट्राजेनेका जस्तै सूत्रबाट कोविशिल्ड नामको खोप बनाएको छ ।

ब्रिटिस मिडिया टेलिग्राफको रिपोर्टका अनुसार एस्ट्राजेनेकामाथि आफ्नो भ्याक्सिनका कारण धेरै मानिसको मृत्यु भएको आरोप लगाइएको छ भने अन्य धेरैले गम्भीर रोगहरूको सामना गर्नुपरेको बताइएको छ ।

कम्पनीविरुद्ध उच्च अदालतमा ५१ मुद्दा चलिरहेका छन् । पीडितहरूले एस्ट्राजेनेकासँग करिब १ हजार ६० करोड रुपैयाँ क्षतिपूर्ति मागेका छन् ।

बेलायती उच्च अदालतमा पेश गरिएका कागजातहरूमा कम्पनीले आफ्नो कोरोना भ्याक्सिनले थ्रोम्बोसिस थ्रोम्बोसाइटोपेनिया सिन्ड्रोम अर्थात् टीटीएस निम्त्याउन सक्ने कुरा स्वीकार गरेको छ । यो रोगका कारण शरीरमा रगत जम्ने गर्छ र प्लेटलेट्सको संख्या घट्छ ।

अप्रिल २०२१ मा, जेमी स्कट नामका व्यक्तिले यो खोप पाएका थिए । यसपछि उनको अवस्था बिग्रियो । शरीरमा रगत जमेको अवस्थाले उनको मस्तिष्कमा प्रत्यक्ष असर गरेको थियो । यसबाहेक स्कटको मस्तिष्कमा आन्तरिक रक्तस्राव पनि भएको थियो । रिपोर्टका अनुसार डाक्टरहरूले उनकी श्रीमतीलाई स्कटलाई बचाउन नसक्ने बताए ।

यद्यपी भ्याक्सिनमा यो रोग के हो भन्ने बारे हाल कम्पनीसँग जानकारी छैन । यी कागजातहरू प्रकाशमा आएपछि स्कटका वकिलले अदालतमा एस्ट्राजेनेका–अक्सफोर्ड खोपमा त्रुटिहरू रहेको र यसको प्रभावकारिताबारे गलत जानकारी दिइएको दाबी गरेका छन् ।

यो खोप अब बेलायतमा प्रयोग हुन सकेको छैन । टेलिग्राफको रिपोर्टका अनुसार वैज्ञानिकहरूले यो खोप बजारमा ल्याएको केही महिनापछि नै यसको खतरा महसुस गरेका थिए । यसपछि ४० वर्ष मुनिका व्यक्तिलाई पनि अन्य खोपको डोज दिन सुझाव दिइएको थियो । किनभने एस्ट्राजेनेका भ्याक्सिनबाट हुने हानि कोरोनाको खतराभन्दा बढी थियो ।

मेडिसिन्स हेल्थकेयर प्रोडक्ट्स रेगुलेटरीका अनुसार बेलायतमा ८१ वटा केस छन् जसमा भ्याक्सिनको कारण रगत जमेको कारणले मानिसको मृत्यु भएको आशंका गरिएको छ । एमएचआरएका अनुसार साइड इफेक्टबाट पीडित प्रत्येक पाँच जनामध्ये एक जनाको मृत्यु भएको छ ।

प्रतिवेदनका अनुसार फ्रिडम अफ इन्फर्मेशन मार्फत प्राप्त तथ्यांकअनुसार सरकारले बेलायतमा फेब्रुअरीमा १६३ जनालाई क्षतिपूर्ति दिएको थियो । तीमध्ये १५८ जनाले एस्ट्राजेनेका भ्याक्सिन पाएका थिए ।

कोरोना महामारीका बेला एस्ट्राजेनेका भ्याक्सिन लागू भएपछि पहिलो वर्षमा यसले करिब ६० लाख मानिसको ज्यान बचाएको धेरै अध्ययनमा प्रमाणित भएको छ ।

विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ)ले पनि यो खोप १८ वर्ष वा सोभन्दा माथिका व्यक्तिका लागि सुरक्षित र प्रभावकारी रहेको बताएको थियो । यसको प्रक्षेपणको समयमा, तत्कालीन बेलायती प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसनले यसलाई ब्रिटिश विज्ञानको लागि ठूलो जित भनेका थिए ।