चितवन । सरकारले ‘क्वारेन्टिन’मा कडाइ गर्दा भारतबाट भइरहेको केरा आयात घटेपछि स्वदेशी उत्पादनको माग बढेको छ । चितवन केरा उत्पादक सङ्घका अध्यक्ष घननाथ महतोले विगतका वर्षमा केरा बिक्रीको समस्या अहिले भएको बताउनुभयो ।

उहाँका अनुसार विगतका वर्षमा जिनाइन (हरियो केरा) बिक्री नभएर चराले खाने अवस्था आएको थियो । साथै चिनीचम्पाले बजार पाए पनि मूल्य राम्रो पाउन कठिन भएको थियो । अहिले जिनाइन केरा प्रतिकोसा रु तीनले बिक्री भइरहेको उहाँको भनाइ छ । गत दसैँ, तिहारलगायत चाडपर्वमा जिनाइन केरा बिक्री नहुँदा किसान समस्यामा परेको भए पनि अहिले भने बिक्री बढेको उहाँले सुनाउनुभयो ।

चिनीचम्पा केराले पनि राम्रो मूल्य पाएको उहाँले जानकारी दिनुभयो । यो केरा अहिले घरीको रु ६०० मा बिक्री भइरहेको छ । स्वदेशमा उत्पादन भएको केराले बजार र मूल्य पाउँदा किसानले राहत पाएको उहाँको भनाइ छ ।

नेपाल केरा उत्पादक महासङ्घका संयोजक विष्णुहरि पन्त सरकारले जैविक खाद्य सुरक्षामा कडाइ गर्दा आयातित केरा रोकिएको छ । जसका कारण नेपाली उत्पादनले बजार पाउन थलेको हो । उहाँले भन्नुभयो, “नेपालमा टिआर फोर नामक रोग केरामा देखिएपछि क्वारेन्टिनमा कडाइ गर्न थालेको छ ।” गत मङ्सिर २ गतेदेखि आयातित केरामा क्वारेन्टिनमा कडाइ गर्न थालिएको उहाँले बताउनुभयो ।

क्वारेन्टिनले जैविक खाद्य सुरक्षामा कडाइ नगर्दा गएको दसैँ र तिहारमा मात्रै नेपालमा केरा उत्पादन गर्ने किसानले रु ६० करोड बराबरको नोक्सानी बेहोर्नु परेको उहाँले जानकारी दिनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “अहिले केरा उत्पादन गर्ने किसानमा उत्साह बढेको छ । यही अवस्था रहेमा एक वर्षभित्र केरामा नेपाल आत्मनिर्भर बन्छ ।” जैविक खाद्य सुरक्षामा कडाइ गरेपछि विस्थापित हुने अवस्थाबाट किसान थपिने अवस्थामा आएको उहाँले बताउनुभयो ।

नेपालमा उत्पादित केराले बजार पाउँदै गर्दा उपभोक्तामा भने चर्को मूल्य तिर्न बाध्य परेको गुनासो आएको बताउँदै उहाँले यस विषयमा सरोकारवालाहरूले अनुगमन गर्न अनुरोध गर्नुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “मध्यस्तकर्ताबाट उपभोक्ता ठगिएको सूचना पाएका छौँ । यसलाई अनुगमन जरुरी छ ।”

राष्ट्रिय कृषि आधुनिकीकरण कार्यान्वयन कार्यक्रम कार्यान्वयन एकाइका प्रमुख महेश रेग्मी अहिले जिल्लामा उत्पादित केराले बजार र मूल्य नपाउने समस्या हटेको बताउनुभयो । उहाँका अनुसार हाल जिल्लामा दुई हजार हेक्टर क्षेत्रफलमा केरा खेती गरिँदै आइएको छ । जसबाट वार्षिक ७० हजार मेट्रिकटन केरा उत्पादन हुँदै आएको छ ।

राज्यले क्वारेन्टिनमा जैविक खाद्य सुरक्षालाई निरन्तर कडाइ गरेर स्थानीय उत्पादनलाई प्रोत्साहन गर्न लागिपरेको उहाँले बताउनुभयो । यहाँ उत्पादित केरा चितवनसहित काठमाडौँ, पोखरा, भैरहवालगायत मुख्य सहरहरूमा जाने गरेको छ । रासस

डुम्रे । जहाँकहीँ पाउन सकिने केरा खानका लागि उपयोगी फलका रूपमा लिइन्छ । यसको खेर फालिने गरिएका थम्बालाई तनहुँक महिलाले उपयोगी सामग्री उत्पादनसँग जोडेका छन् ।

शुक्लागण्डकी नगरपालिकाका महिलाले खेर गएका केराका थम्बालाई उपयोगी सामग्री बनाई हस्ताकलाको सीप विकास गरेका सामाजिक विकास कार्यालयका प्रमुख विदुरहरि आचार्यले बताउनभुयो । उहाँका अनुसार ज्येष्ठ नागरिकमा रहेका सीप नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण गर्न तालिम समेत प्रदान गरिँदै आएको छ ।

केराको थम्बाबाट उपयोगी सामान उत्पादन तथा निर्माण गर्न सिकाउने तालिमले खेर गइरहेका स्थानीय कच्चा पदार्थ र समयको सदुपयोग गर्ने उद्देश्यले सीप प्रदान गरिएको प्रमुख आचार्यले बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “स्थानीय कच्चा पदार्थको उपयोगलाई प्राथमिकता दिएका हौँ, यसले खेर गएका कच्चा पदार्थ उपयोगमा आउनुका साथै सीप विकास तथा पुस्ता हस्तान्तरण हुन्छ ।”

आधारभूत तालिम प्राप्त गर्ने सहभागीको सक्रियताका आधारमा उनीहरूलाई सीपमा दक्ष र व्यावसायिक बनाउन अर्को चरणको तालिम दिइने प्रमुख आचार्यले बताउनुभयो । यस्ता तालिममार्फत महिलालाई सीपयुक्त र आर्थिक रूपमा सबल बनाउन सहयोग पुग्ने उहाँको भनाइ छ ।

प्रशिक्षक गोमा अम्गाईँले केराको थम्बाबाट रेशा निकाली ढकिया, चकटी, झोलालगायत विभिन्न सामग्री बनाउन सिकाउनुभएको थियो । उहाँले गाउँघरमा प्रशस्त पाइने केराको थम्बाबाट कपडालगायत धेरै किसिमका सामग्री बनाउन सकिने र उपयोगी पनि हुने बताउनुभयो ।

शुक्लागण्डकी नगरपालिकाका ११ महिलाले केराको थम्बाबाट विभिन्न उपयोगी सामग्री तयार पार्ने हस्तकलाको सीप सिकेका छन् । सीपलाई यहाँका महिलाले उपयोग गर्न सकेमा आर्थिक रूपमा सबल बन्न सहयोग पुग्नेछ । सामाजिक विकास कार्यालयको प्राविधिक सहयोगमा महिला उद्यमी सङ्घ शुक्लागण्डकी एकाइले आयोजना गरेको हो ।

महिला उद्यमी सङ्घ शुक्लागण्डकीका अध्यक्ष तुलसी शाहले केबल फल खानमात्र प्रयोग भइरहेको केराको थम्बाबाट विभिन्न सामग्री बनाउने सीप सिक्न पाउँदा उत्साहित भएको बताउनुभयो । तालिममा सहभागी अन्य महिलाले सिकेको सीपलाई आयआर्जनसँग जोडेर आत्मनिर्भर बन्नतर्फ काम गर्ने बताए । केराको रेशाबाट सामग्री बनाउन एक हप्ताको तालिम प्रदान गरिएको सामाजिक विकास कार्यालयले जनाएको छ । महिलाले कच्चा पदार्थ र सीपको उपयोग गर्नसके आर्थिक रूपमा सम्पन्न बनाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । रासस

एजेन्सी । केरा खान कस्लाई मन नपर्ला र ? यो एक फल हो जुन हामीले उपवासको समयमा वा नाश्तामा पनि खान्छौं । तर, फल जुनसुकै होस्, यसलाई हरेक अवस्थामा खानु फाइदाजनक हुँदैन । उदाहरणका लागि, यदि तपाईंले धेरै केरा खानुभयो भने, यसले पेटको समस्या निम्त्याउन सक्छ । यसको मतलब जब तपाई धेरै केरा खानुहुन्छ, यसले तपाईको पेटमा पानी अवशोषित गर्दछ र त्यसपछि यसले मेटाबोलिक दरलाई सुस्त पार्छ ।

यस पछि तपाईलाई कब्जियतको समस्या हुन सक्छ र यो लामो समय सम्म रहन सक्छ। त्यसैगरी, केरा खानु हानिकारक हुन सक्ने धेरै अवस्थाहरू छन् ।

यदि तपाईलाई मधुमेह छ भने केरा खाँदा तपाईको चिनीको मात्रा बढ्न सक्छ । चिनी नियन्त्रणमा नहुँदा यो अवस्था झन् जटिल हुन सक्छ। यस्तो अवस्थामा केरा खाँदा चाँडो चिनी बढ्छ र मधुमेहको समस्या बढ्छ। त्यसैले यो रोग लागेकाले केरा खानु हुँदैन ।

दम र ब्रोन्काइटिसको अवस्थामा केरा खाँदा हानि हुन सक्छ । केराले यस अवस्थामा तपार्इको एलर्जीलाई बढाउन सक्छ र ढिलो रिकभरी निम्त्याउन सक्छ। तसर्थ, यदि तपाईलाई दम वा ब्रोन्काइटिस छ भने केरा नखानुहोस्। विशेष गरी पूर्ण निको नभएसम्म नखानुहोस्।

रुघाखोकी लागेमा केरा खाँदा यो समस्या झन् बढ्न सक्छ । यस बाहेक यसले एलर्जी बढाउन सक्छ जसका कारण तपाईलाई सास फेर्न गाह्रो हुन सक्छ। त्यसैले खोकी लागेमा केरा नखानुहोस् । यति मात्र होइन, बेलुका केरा खाँदा केहीलाई खोकी पनि लाग्न सक्छ ।

केराले हिस्टामाइन निकाल्न सक्छ र माइग्रेनलाई ट्रिगर गर्न सक्ने निश्चित यौगिकहरूलाई बढावा दिन सक्छ। यसबाहेक केरामा एमिनो एसिड टाइरोसिन पाइन्छ जुन शरीरमा पुगेपछि टाइरामिनमा परिणत हुन्छ । यस्तो अवस्थामा यसले माइग्रेनलाई ट्रिगर गर्छ जसले तपाईलाई हैरान बनाउन सक्छ ।

एजेन्सी । केरा खान कस्लाई मन नपर्ला र ? यो एक फल हो जुन हामीले उपवासको समयमा वा नाश्तामा पनि खान्छौं । तर, फल जुनसुकै होस्, यसलाई हरेक अवस्थामा खानु फाइदाजनक हुँदैन । उदाहरणका लागि, यदि तपाईंले धेरै केरा खानुभयो भने, यसले पेटको समस्या निम्त्याउन सक्छ । यसको मतलब जब तपाई धेरै केरा खानुहुन्छ, यसले तपाईको पेटमा पानी अवशोषित गर्दछ र त्यसपछि यसले मेटाबोलिक दरलाई सुस्त पार्छ ।

यस पछि तपाईलाई कब्जियतको समस्या हुन सक्छ र यो लामो समय सम्म रहन सक्छ । त्यसैगरी, केरा खानु हानिकारक हुन सक्ने धेरै अवस्थाहरू छन् ।

यदि तपाईलाई मधुमेह छ भने केरा खाँदा तपाईको चिनीको मात्रा बढ्न सक्छ । चिनी नियन्त्रणमा नहुँदा यो अवस्था झन् जटिल हुन सक्छ। यस्तो अवस्थामा केरा खाँदा चाँडो चिनी बढ्छ र मधुमेहको समस्या बढ्छ। त्यसैले यो रोग लागेकाले केरा खानु हुँदैन ।

दम र ब्रोन्काइटिसको अवस्थामा केरा खाँदा हानि हुन सक्छ। केराले यस अवस्थामा तपाईको एलर्जीलाई बढाउन सक्छ र ढिलो रिकभरी निम्त्याउन सक्छ । तसर्थ, यदि तपाईलाई दम वा ब्रोन्काइटिस छ भने केरा नखानुहोस् । विशेष गरी पूर्ण निको नभएसम्म नखानुहोस् ।

रुघाखोकी लागेमा केरा खाँदा यो समस्या झन् बढ्न सक्छ । यस बाहेक यसले एलर्जी बढाउन सक्छ जसका कारण तपाईलाई सास फेर्न गाह्रो हुन सक्छ । त्यसैले खोकी लागेमा केरा नखानुहोस् । यति मात्र होइन, बेलुका केरा खाँदा केहीलाई खोकी पनि लाग्न सक्छ ।

केराले हिस्टामाइन निकाल्न सक्छ र माइग्रेनलाई ट्रिगर गर्न सक्ने निश्चित यौगिकहरूलाई बढावा दिन सक्छ । यसबाहेक केरामा एमिनो एसिड टाइरोसिन पाइन्छ जुन शरीरमा पुगेपछि टाइरामिनमा परिणत हुन्छ । यस्तो अवस्थामा यसले माइग्रेनलाई ट्रिगर गर्छ जसले तपाईलाई हैरान बनाउन सक्छ ।