काठमाडौँ, २५ वैशाख: नातिकाजी स्मृति समाजले विभिन्न २१ जना कलाकारलाई सम्मान गरेको छ । आज राष्ट्रपति कार्यालय शीतल निवासमा आयोजित कार्यक्रममा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले उहाँहरुलाई पुरस्कार तथा सम्मान प्रदान गर्नुभयो ।

कार्यक्रममा ‘नातिकाजी राष्ट्रिय विशिष्ट सङ्गीत सम्मान’ गीतकार नारायणकुमार आचार्य, साबु गदाल कार्की र वीरेन्द्र पाठकलाई प्रदान गरियो । त्यस्तै, ‘नातिकाजी राष्ट्रिय विशिष्ट सङ्गीत सम्मान’ शशी गुरुङ, गणेश पराजुली, जुजुकाजी रञ्जित, अष्ट लामा, डा भीमार्जुन आचार्य र निर्वाण सिं गुरुङलाई प्रदान गरिएको जनाइएको छ ।

साथै ‘नातिकाजी राष्ट्रिय सङ्गीत पुरस्कार’ मनोज खड्का, रोशन गुरुङ, ताराप्रकाश लिम्बु, सरिता शाही, चाँद सिं, महेश्वरमान राजभण्डारीलाई प्रदान गरिएको छ भने ‘नातिकाजी नव प्रतिभा पुरस्कार’ पाउनेमा विपना तामाङ्, सहिमा श्रेष्ठ, सुरेश लामा हुनुहुन्छ । नातिकाजी राष्ट्रिय शास्त्रीय संगीत पुरस्कार प्रमोद उपाध्यायले प्राप्त गर्नुभएको नातिकाजी स्मृति समाजका अध्यक्ष शम्भूजीत बासकोटाले जानकारी दिनुभयो ।  उहाँका अनुसार ‘नातिकाजी राष्ट्रिय कला पत्रकारिता पुरस्कार’ अनन्त वाग्ले र गीता अधिकारीले प्राप्त गर्नुभएको छ ।

अध्यक्ष बाँसकोटाले नातीकाजीले सङ्गीतलाई केवल मनोरञ्जनको साधनका रुपमा मात्रै होइन, सामाजिक चेतना जगाउने शक्तिशाली माध्यमका रुपमा प्रयोग गर्नुभएको उल्लेख गर्नुभयो । “उहाँका गीतमा देशप्रेम, संस्कृतिप्रेम, मानवीय संवेदना र जीवन दर्शनको अद्भूत संयोजन पाइन्छ, उहाँको योगदानले नेपाली सङ्गीतलाई उच्च स्थानमा पुराएको छ”, अध्यक्ष बासकोटाले भन्नुभयो ।

बासकोटाले भन्नुभयो “सम्मान र पुरस्कार भनेको केवल एउटा पदक वा प्रमाणपत्र मात्रै होइन, यो समाजले व्यक्त गर्ने कृतज्ञता हो, एउटा स्वीकारोक्ति हो र नयाँ पुस्ताका लागि प्रेरणाको स्रोत पनि हो। आज हामीले सम्मान गर्ने व्यक्तिहरू केवल सफल कलाकार मात्र होइनन्, उनीहरू संघर्ष, समर्पण र साधनाका जीवित उदाहरण पनि हुन्।”

उहाँले भन्नुभयो “संगीत एउटा सार्वभौमिक भाषा हो। यसले निश्चित कुनै भाषा, जात, धर्म र भूगोलका सीमाहरू पार गर्दछ। संगीतले मानिसलाई जोड्ने, भावना साट्ने र समाजलाई एकतामा बाँध्ने काम गर्दछ। यही कारणले गर्दा संगीतको महत्व कुनै पनि समाजमा अत्यन्त उच्च हुन्छ।”

उहाँले भन्नुभयो “हामीले नयाँ पुस्तालाई केवल आधुनिक प्रविधि मात्र होइन, सांगीतिक संस्कार पनि सिकाउन आवश्यक छ। नातिकाजी जस्ता महान व्यक्तित्वहरूको योगदानलाई सरकारले शैक्षिक पाठ्यक्रममा समावेश गर्ने, अनुसन्धान गर्ने र उहाँहरूको कृतिहरूलाई संरक्षण गर्ने जस्ता काम गर्न आवश्यक छ।”

बासकोटाले भन्नुभयो “यस कार्यक्रममार्फत हामीले केवल सम्मान मात्र होइन, एउटा सन्देश पनि दिन चाहन्छौं कि साँचो कला कहिल्यै मर्दैन, साँचो स्रष्टा कहिल्यै विस्मृत हुँदैनन्। उनीहरूको योगदान समयसँगै अझ उज्यालो र विशाल बन्दै जान्छ।”

तस्बिरः रत्न श्रेष्ठ-रासस

काठमाडौँ: नेपालको साङ्गीतिक क्षेत्रमा विशिष्ट योगदान पुर्‍याउनुभएका सङ्गीतकार नातिकाजी श्रेष्ठको स्मृतिमा नातिकाजी स्मृति समाजले विभिन्न साङ्गीतिक हस्तीलाई पुरस्कृत गर्ने भएको छ ।

नातिकाजी स्मृति समाजको कार्यसमितिको हिजाे बसेको बैठकले विभिन्न कलाकार तथा स्रष्टालाई नातिकाजी राष्ट्रिय सङ्गीत सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान गर्ने निर्णय गरेको हो । समाजले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै ‘नातिकाजी राष्ट्रिय विशिष्ट सङ्गीत सम्मान’ गीतकार नारायणकुमार आचार्य, गायक जुजुकाजी रञ्जीत, गीतकार वीरेन्द्र पाठक, गायक शशी गुरुङ, गायक गणेश पराजुली, गीतकार/गायक/सङ्गीतकार डा भीमार्जुन आचार्य, सङ्गीतकार निर्वाणसिंह गुरुङ, गीतकार साबु गदाल, गीतकार तथा सङ्गीतकार अष्ट लामालाई प्रदान गर्ने निर्णय गरेको छ ।

त्यसैगरी ‘नातिकाजी राष्ट्रिय सङ्गीत पुरस्कार’बाट गीतकार मनोज खड्का, गायक रोशन गुरुङ, सङ्गीतकार ताराप्रकाश लिम्बू, गायिका सरिता शाही, एरेन्जर चाँद सिंह र रेकर्डिष्ट महेश्वर राजभण्डारीलाई पुरस्कृत गरिनेछ । ‘नातिकाजी राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कार’बाट गायिका सहिमा श्रेष्ठ, गायक सुरेश लामा तथा गायिका विपना तामाङलाई प्रदान गर्ने निर्णय गरिएको छ ।

‘नातिकाजी राष्ट्रिय शास्त्रीय सङ्गीत पुरस्कार’बाट प्रमोद उपाध्यायलाई पुरस्कृत गरिनेछ भने ‘नातिकाजी राष्ट्रिय कला पत्रकारिता पुरस्कार’ पत्रकार अनन्त वाग्ले र गीता अधिकारीलाई प्रदान गर्ने निणय भएको समाजले जनाएको छ ।

हरेक वर्ष नातिकाजी श्रेष्ठको जन्मजयन्ती (पुस ३ गते) का दिन पुरस्कार घोषणा गर्दै आएकामा आमनिर्वाचन तथा विविध कारणले यस वर्षको पुरस्कार घोषणामा ढिलाइ समाजका सचिव विश्वास घिमिरेले जानकारी दिनुभयो । सम्मान तथा पुरस्कार सम्र्पण कार्यक्रमको मिति, समय र स्थानपछि सार्वजनिक गरिने उहाँले बताउनुभयो ।

काठमाडौं । सङ्गीत महर्षी नातीकाजी श्रेष्ठकी अर्धाङ्गीनी तथा नातिकाजी स्मृति समाजकी प्रमुख संरक्षिका सरस्वती श्रेष्ठको ८७ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ ।

गत १८ गते सनिबार क्यानाडाको भ्यानकुभरमामा निधन भएको नातीकाजी स्मृति समाजका अध्यक्ष शम्भूजीत बासकोटाले जानकारी दिनुभयो ।

श्रेष्ठको जन्म १९९५ मंसिर २५ गते भएको थियो । पछिल्लो समय परिबारका सदस्यहरुका साथ क्यानडामा बस्दै आउनु भएका श्रेष्ठले नातिकाजी स्मृति समाजमा संरक्षिकाको अतुलनिय भूमिका निर्वाह गर्नुभएको बासकोटाले बताउनु भयो । समाजले श्रेष्ठको उहाँको आत्माको चीर शान्तिको कामना गर्दै शोक सन्तप्त परिवारजनमा गहिरो समवेदना प्रकट गरेको छ ।

काठमाडौँ:  राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले मानवीय संवेदनाका विविध पक्षलाई अभिव्यक्त गर्ने सामर्थ्य रहेको गीतसङ्गीतका क्षेत्रमा लाग्ने स्रष्टाहरूलाई सम्मान गर्न राज्यले कञ्जुस्याइँ गर्न हुँदैन भन्नुभएको छ ।

नातिकाजी स्मृति समाजद्वारा आज यहाँ आयोजित ‘नातिकाजी राष्ट्रिय विशिष्ट सङ्गीत सम्मान तथा पुरस्कार समारोह’ लाई सम्बोधन गर्दै राष्ट्रपति पौडेलले गीतसङ्गीत सभ्य र सुसंस्कृत समाजको एउटा परिचायक पनि हो, त्यसैले स्रष्टाको सम्मान, संस्कृतिको संरक्षण र गीतसङ्गीतको विकासको लागि सरकार र सम्बद्ध पक्षले सदैव सहयोग गर्नुपर्ने बताउनुभयो ।

राष्ट्रपति पौडेलले नेपाली लोकभाका पछ्याउँदै आधुनिक गीतसङ्गीतको सिर्जनामा नातिकाजीले पुर्‍याउनुभएको योगदान अनुकरणीय छ रहेको चर्चा गर्दै नातिकाजीका सिर्जनाहरूमा रहेको चेतना, प्रेम, देशभक्ति र मानवीय संवेदनाका अनुभूतिले उनलाई नेपाली गीत सङ्गीतप्रेमीहरूको माझ सदैव अमर बनाइराखेको बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “विशेषत नातिकाजीका देशभक्तिपूर्ण कालजयी गीतहरूले मातृभूमिप्रतिको स्नेहलाई प्रगाढ बनाउँदै नेपाली सङ्गीतको गौरवलाई बढाएको छ ।”

सङ्गीतको शक्ति अपरम्पार छ, यो साझा भाषा, सम्पत्ति र राष्ट्रिय पहिचानको आधार पनि हो भन्दै राष्ट्रपति पौडेलले बहुजाति, बहुभाषा, बहुसंस्कृति र अनुपम भौगोलिक विविधता रहेको हाम्रो देशमा साहित्य, कला, गीत, सङ्गीत आपसमा प्रेम, मित्रता र भ्रातृत्व बढाउँदै राष्द्रिय एकतालाई बलियो बनाउने आधार रहेको बताउनुभयो ।

उहाँले कलाकार, सिर्जना र संस्कृति राष्ट्रका निधि हुन् भन्दै हामीलाई एउटै सूत्रमा बाँध्ने तत्व हाम्रो कला, साहित्य र सङ्गीत हो, यसले समाजमा एकता, सहिष्णुता र समृद्धिको विकासमा योगदान पुर्‍याउँछ भन्नुभयो ।

राष्ट्रपति पौडेलले नातिकाजी स्मृति समाजले नेपाली गीत सङ्गीतको क्षेत्रमा क्रियाशील स्रष्टालाई सम्मान गर्ने परम्परा बसालेर प्रशंसनीय कार्य गरेको बताउँदै स्रष्टाहरूलाई थप प्रेरणा र ऊर्जा थपेर सम्पूर्ण नेपाली गीतसङ्गीत क्षेत्रको विकासमा योगदान दिने मैले विश्वास लिएको बताउनुभयो ।

त्यस अवसरमा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री बद्रीप्रसाद पाण्डेले सङ्गीत महर्षी एवं बहुप्रतिभाका धनी नातिकाजी शब्द, सङ्गीत र स्वरको त्रिवेणी भएको चर्चा गर्दै देशभित्र आशा जगाउने किसिमले उहाँले राष्ट्रभक्तिका कालजयी गीतहरू गाउनु भएको बताउनुभयो ।

समाजका अध्यक्ष एवं वरिष्ट सङ्गीतकार शम्भूजीत बासकोटाले सङ्गीत महर्षी नातिकाजी श्रेष्ठको १००औँ जन्मजयन्तिको अवसरमा देशका नयाँ पुराना गीत सङ्गीत साधकहरूलाई सम्मान एवं पुरस्कृत गरिएको जानकारी दिनुभयो ।

त्यस अवसरमा नातिकाजीले गाउनु भएका ‘नेपाली हामी रहूँला कहाँ, नेपालै नरहे’, ‘यो नेपाली शीर उचाली’ बोलका गीत सहित अन्य राष्ट्रभक्तिले ओतप्रोत गीतहरू प्रस्तुत गरिएको थियो । नवगायिका स्मीता दाहालले तारादेवीको गीत ‘साँगुरी वारि नि हौ, त्यो धारा पानी’ बोलको गीत प्रस्तुत गर्नु भएको थियो ।

नातिकाजी स्मृति समाजका अनुसार नातिकाजीले ३३७ वटा आधुनिक नेपाली गीत, ९१ वटा देशभक्ति गीत, १० वटा बाल गीत र १९० वटा भजनमा सङ्गीत दिनु भएको छ । साथै उहाँले २२ वटा जति गीतिनाटकमा सङ्गीत दिनु भएको छ ।

विसं २०६० कात्तिक १६ गते निधन हुनु भएका नातिकाजीको स्मृतिमा २०६२ सालमा नातिकाजी स्मृति समाज स्थापना भएको थियो । यस संस्थाले नातिकाजीको योगदानलाई चिरस्थायी बनाउन हरेक वर्ष गीत सङ्गीतका क्षेत्रमा सक्रिय स्रष्टाहरूलाई सम्मान र पुरस्कार प्रदान गर्नुका साथै उहाँका योगदानमाथि चर्चा गर्ने गरेको छ ।

समाजले स्थापना गरेको नातिकाजी राष्ट्रिय विशिष्ट सङ्गीत सम्मानबाट वरिष्ट सञ्चारकर्मी धन लामा, गतिकार बुद्धवीर लामा, गायक दिवाकर खड्का, गीतकार किरण केसी क्रोधी, यशोदा पराजुली, विमल भौकाजी, प्रकाश सायमीलाई सम्मानित गरिएको छ ।

यस्तै, नातिकाजी राष्ट्रिय सङ्गति पुरस्कारबाट गायक हिमाल सागर, गायिका विन्दु परियार, गीतकार बि पाण्डे, सङ्गीतकार आशिष अविरल र सङ्गीत संयोजक सम्राट थापा सम्मानित हुनुभयो । नातिकाजी राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कार गीत रेकर्डिस्ट भोला पौडेल, गायक डेभिड शङ्कर, गायिका स्मीता दाहाल र सङ्गीतकार कल्याण सिंह सम्मानित हुनुभयो ।

नातिकाजी राष्ट्रिय शास्त्रीय सङ्गीत पुरकारबाट डा रमेश पोखरेललाई सम्मान गरिएको थियो । त्यसैगरी नातिकाजी राष्ट्रिय कला पत्रकारितातर्फ पत्रकारद्वय सुशील अर्याल र सुकृत नेपाल सम्मानित हुनुभयो ।

नातिकाजी राष्ट्रिय लोक सङ्गीत पुरस्कार भने लोक गायकहरू रामप्रसाद अवस्थी, सुष्मा शाही ठकुरी र कृष्ण विकले प्राप्त गर्नुभयो । सम्मानित सबै कलाकर्मीलाई राष्ट्रपति पौडेलले सम्मानपत्र सहितले सम्मानित गर्नुभएको थियो ।रासस