२३ जेष्ठ २०८३, शनिबार
,
Latest
वैदेशिक रोजगारीको नाममा ठगी गर्ने पक्राउ अवैध लागूऔषध २३ जना पक्राउ अष्ट्रेलियामा सार्कको आक्रमणबाट एक जनाको मृत्यु बालाजु प्रहरी कार्यालय पुगे पूर्व गृहमन्त्री गुरुङ देश नयाँ राजनीतिक संस्कारसहित अघि बढ्दैछ : सञ्चारमन्त्री डा तिमिल्सिना अफ्रिकामा इबोला सङ्क्रमणको खतरा बढ्दो, कङ्गो सबैभन्दा प्रभावित प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्ति विरुद्ध माईतीघरमा श्रम संस्कृति पार्टीको प्रदर्शन आर्थिक वर्ष २०२५–२६ मा भारतको जीडीपी ७.७ प्रतिशतले वृद्धि हुने अनुमान बाढीले अवरुद्ध मध्यपहाडी लोकमार्ग खुलाउने प्रयास जारी राज्यले कुनैपनि व्यवसायमा प्रतिकूल असर गर्ने काम गर्नु हुँदैनः माधव नेपाल
तपाईं के खोज्दै हुनुहुन्छ ?

घडीको आविष्कार हुनु अघि मानिसले कसरी समय पत्ता लगाउँथे ?



सांकेतिक तस्बिर
अ+ अ-

एजेन्सी । घडीलाई संसारको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण आविष्कार मानिन्छ । आज हामी हरेक दिन समयमा नजर राख्छौं । यद्यपि, के तपाईंले कहिल्यै सोच्नुभएको छ कि मानिसहरूले घडी नभएको बेला कसरी समयको ख्याल राख्छन् ?

हालै सामाजिक सञ्जाल क्वोरामा एक प्रयोगकर्ताले यो प्रश्न सोधे, ‘जसले पहिलो पटक घडी बनायो, उसले कसरी र कहाँ समय समायोजन गर्यो ?’ अर्का प्रयोगकर्ताले यसको जवाफ दिने जिम्मेवारी लिए र घडीभन्दा पहिले मानिसले सूर्यको सहायताले समय पत्ता लगाउने गरेको बताए ।

अर्को प्रयोगकर्ताले पनि सूर्यलाई समय मापन गर्न प्रयोग गरिएको पुष्टि गरे । रिपोर्टहरूका अनुसार, समय नाप्न प्रयोग गरिने सबैभन्दा प्रारम्भिक ज्ञात उपकरणहरू इजिप्ट र मेसोपोटामियामा लगभग ३५०० इसापूर्वमा फेला परेका थिए । यी प्रारम्भिक घडीहरू सनडियल र एक ठाडो वस्तुले बनेको थियो जसलाई ग्नोमोन भनिन्छ ।

समय ग्नोमोनको छायाको माध्यमबाट मापन गरिएको थियो, जसको निश्चित डिग्री सटीकता थियो । जब सूर्यास्त हुन्छ, मानिसहरूले रातको समय ट्र्याक राख्न अन्य तरिकाहरू प्रयोग गर्थे । तिनीहरूमध्ये एउटा विधि ‘मीरखेत’ नामक यन्त्र प्रयोग गर्नु थियो । मीरखेत दुई स्ट्रिपहरूबाट बनेको थियो, जसलाई ध्रुव तारासँग मिल्ने कोणमा राखिएको थियो । ध्रुव ताराको स्थिति प्रयोग गरेर, यसले नक्षत्रहरू र अन्य ताराहरूको गतिलाई ट्र्याक गर्यो ।

घडी र घण्टाको संसारमा पिटर हेनलिनको नाम जादुगरको जस्तै छ । उनलाई आधुनिक घडीहरूको ‘पिता’ मानिन्छ । उनी जर्मनीको न्युरेम्बर्ग सहरका एक दक्ष घडी निर्माता थिए ।१४८५ मा जन्मिएका हेनलेनको प्रारम्भिक जीवनको बारेमा धेरै थाहा नभए पनि इतिहासले उनलाई सन् १५०४ मा भएको घटनामा फर्काउँछ ।

त्यही वर्ष सेप्टेम्बर ७ मा भएको झगडामा उनका एक साथीको मृत्यु भएको थियो । ऐतिहासिक अभिलेखहरूले देखाउँछ कि उनले १५१० मा पहिलो घडी आविष्कार गरे र १५४१ सम्म उनी युरोपभर प्रसिद्ध भएका थिए । उनले सानो घडी मात्र बनाएनन्, लिच्तेनाउ दरबारको लागि ठूलो घडी टावर पनि बनाए ।