काठमाडौं । सरकारको राजस्व लक्ष्य पूरा नहुने संकेत देखिएको छ । चालू आर्थिकको चार महिना बित्दा पनि राजस्व संकलन २५ प्रतिशत छ । सरकारले चालू आवमा कुल ११ खर्ब १२ अर्ब ३ करोड ३२ लाख रुपैयाँ राजस्व संकलन गर्ने लक्ष्य राखेको छ । महालेखा नियन्त्रकको कार्यालयका अनुसार हालसम्म २ खर्ब ८० अर्ब ८४ करोड ९० लाख रुपैयाँ मात्र संकलन भएको छ । करतर्फ १० खर्ब ९ अर्ब १६ करोड १८ लाखको लक्ष्यमा २६ दशमलव १२ प्रतिशत मात्र उठेको छ ।आइतबारसम्ममा जम्मा २ खर्ब ६३ अर्ब ५७ करोड ३६ लाख रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको छ । यसंगरी, गैरकरतर्फ पनि कुल बजेट लक्ष्यको १६ दशमलव ७९ प्रतिशत मात्र उठेको छ ।
चालू आवको बजेटले १ खर्ब २ करोड ८७ लाख १४ हजार रुपैयाँ राजस्व संकलन गर्ने लक्ष्य राखेको छ । जसमध्ये हालसम्ममा १७ अर्ब २७ लाख ५५ हजार रुपैयाँ मात्र राजस्व गैरकरतर्फ उठेको छ ।डिजेल, पेट्रोल, सिमेन्ट क्लिंकरलगायतका वस्तुको पैठारीमा आएको कमीको प्रभाव भन्सार बिन्दुमा पर्दा राजस्व संकलनमा कमी आएको अर्थ मन्त्रालयको दाबी छ । यसकारण गर्दा भन्सार महसुलमा पनि गत वर्षको तुलनामा कमी आएको छ । चालू आवमा सरकारले भन्सार महसुलबाट २ खर्ब १३ अर्ब २० करोड संकलन गर्ने लक्ष्य राखेकामा हालसम्ममा ५१ अर्ब ७७ करोड रुपैयाँ मात्र उठेको छ । यो गत आर्थिक वर्षको पहिलो चौमासिकको तुलनामा ३ अर्बले कमी हो ।
गत वर्षको कात्तिकसम्म ५४ अर्ब २० करोड भन्सार महसुल संकलन भएको थियो । अहिले पनि सोही अवधिसम्ममा ५१ अर्ब ७७ करोड रुपैयाँ मात्र भन्सार महसुल उठेको छ । यद्यपि, राजस्व संकलनको अवस्था भने उत्साहप्रद रहेको अर्थ मन्त्रालयको दाबी छ । यसअवधिमा आयकर तथा आन्तरिक मूल्य अभिवृद्धि करको संकलन गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा क्रमशः २५.५ प्रतिशत र २९.४ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । मूल्य अभिवृद्धि कर भने गत वर्षको कात्तिकसम्मको तुलनामा ४ अर्ब रुपैयाँ बढी उठेको छ ।
गत वर्षको साउनदेखि कात्तिकसम्ममा ८० अर्ब ४४ करोड रुपैयाँ उठेकामा यस वर्ष ८४ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँ उठेको छ । जसमा आन्तरिकबाट ३५ अर्ब ६३ करोड उठेको छ भने पैठारीबाट ४८ अर्ब ९६ करोड उठेको अर्थ मन्त्रालयले उल्लेख गरेको छ । पैठारीतर्फको मूल्य अभिवृद्धि कर भने गत वर्षको तुलनामा ३ अर्बले कमी भएको छ । अन्तःशुल्कमा भने गत वर्ष र यसपालि समान रूपमा कर उठेको छ । गत वर्ष ४३ अर्ब ८४ करोड उठेको थियो भने यसपालि ४३ अर्ब ७ करोड रुपैयाँ उठेको छ । आयकर भने १० अर्ब बढी उठेको छ ।
स्थायी कर नम्बर लिनेको संख्या बढेसँगै आयकर बढेको हो । आयकरबाट सरकारले चालू आवमा २ खर्ब ८० अर्ब ३५ करोड रुपैयाँ उठाउने लक्ष्य राखेको छ । गत वर्ष आयकरबाट साउनदेखि कात्तिकसम्ममा ३५ अर्ब ९० करोड रुपैयाँ उठेकामा यस वर्ष ४५ अर्ब ६ करोड रुपैयाँ उठेको छ । असारदेखि कात्तिकसम्ममा ३४ दशमलव ८ प्रतिशत स्थायी लेखा नम्बर लिने बढेकाले आयकरबाट राजस्व बढेको हो । अहिले स्थायी कर नम्बर (प्यान) लिनेको संख्या २९ लाख २७ हजार ८ सय २६ छ । साउनदेखि कात्तिकसम्ममा ७ लाख ५५ हजार ६ सय २६ जना थप भएका थिए ।
शिक्षा सेवा शुल्क र अन्य कर भने गत वर्षको तुलनामा घटेको छ । गत वर्षको कात्तिकसम्म ९ अर्ब ३० करोड उठेकामा यस वर्ष ७ अर्ब ७५ करोड मात्र उठेको छ । अर्थ मन्त्रालयका अनुसार यस अवधिमा कुल राजस्वमध्ये सवैभन्दा बढी मूल्य अभिवृद्धि करको हिस्सा छ । यसैगरी भन्सार महसुलको हिस्सा २० प्रतिशत, आयकरको १७ प्रतिशत, अन्तःशुल्कको १७ प्रतिशत, गैरकरको १० प्रतिशत र अन्य करको ३ प्रतिशत हिस्सा छ । राजधानी दैनिकबाट
