कतारमा जारी फिफा विश्वकप २०२२ ले धेरै तरिकाले इतिहास रचिरहेको छ। होस्टिङ अधिकारको विवाद, इस्लामिक कानूनको प्रवर्तन र प्रचारको नयाँ आरोपहरू फुटबल खेलभन्दा बढी हेडलाइनमा छन्। वन लभ ब्यान्ड, बियरमा प्रतिबन्धको बीचमा खेलकुद भन्दा कपडालाई लिएर बढी चर्चा गरिन्छ।
यद्यपि केही राम्रा कुराहरू पनि संलग्न छन्। उदाहरणका लागि फिफा विश्वकप २०२२ पहिलो पटक पश्चिम एसियाको कुनै देशमा आयोजना हुँदैछ। त्यो पनि इस्लामिक राष्ट्र पहिलो पटक आयोजक बनेको छ ।
आज बिहीबार कोस्टारिका र जर्मनीबीचको खेलमा फ्रान्सकी स्टेफानी फ्रेपर्टले रेफ्रीको रुपमा मैदानमा उत्रिएपछि फुटबल विश्वकप इतिहासमा यस्तै अर्को खुसीको खबर रेकर्ड हुनेछ । उनी फिफा विश्वकप इतिहासमा पुरुष प्रतियोगितामा पहिलो महिला रेफ्री हुनेछिन्। स्टेफानीसँग ब्राजिलकी नुजा ब्याक र मेक्सिकोकी करेन डियाज सहायक रेफ्रीको रुपमा रहनेछन् ।
कतार विश्वकपमा कुल आधा दर्जन महिला रेफ्री
यद्यपि ३८ वर्षीय फ्रान्सेली रेफ्री स्टेफानीले फुटबल इतिहासमा आफ्नो नाम दर्ता गराउने यो पहिलो पटक भने होइन । स्टेफानी लिग १ र युईएफए च्याम्पियन्स लिग खेलमा रेफ्री गर्ने पहिलो महिला पनि थिइन्।
“पुरुष फिफा विश्वकप विश्वको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण खेलकुद प्रतियोगिता हो” स्टेफानीले फिफाद्वारा जारी विज्ञप्तिमा भनेकी छन्, “म फ्रान्स र युरोपमा पहिलो रेफ्री थिएँ, त्यसैले यो जिम्मेवारी कसरी निर्वाह गर्ने भन्ने मलाई थाहा छ।”
उल्लेखनीय छ कि कतार विश्वकपअघि फिफा रेफ्री कमिटीका अध्यक्ष पियरलुइगी कोलिनाले विश्वकपमा तीन महिला रेफ्रीको बारेमा भनेका थिए, “उनीहरु महिला भएकाले छनोट नभएका होइनन् । फिफा रेफ्रीको रूपमा उनीहरु कुनै पनि खेल सञ्चालन गर्न सक्छन्।”
उल्लेखनीय छ कि कतार फिफा विश्वकपमा ३६ रेफ्रीको सूचीमा रुवाण्डाकी सलिमा मुकानसांगा र जापानकी योशिमी यामाशिता अन्य दुई महिला रेफ्री छन् । उनीहरुलाई सपोर्ट गर्न तीन सहायक महिला रेफ्री पनि छनोट गरिएको छ ।
स्टेफानीका अन्य उपलब्धि
फ्रान्सेली मूलका यी महिला रेफ्रीको नाम इतिहासमा पहिले नै रेकर्ड छ। स्टेफानीले पुरुष विश्वकप खेलमा पहिलो महिला अधिकारी बनेर यस प्रतियोगितामा इतिहास रचिसकेकी छिन्। गत मंगलबार मेक्सिको र पोल्याण्डबीचको गोलरहित बराबरी खेलमा उनी चौथो अधिकारी थिइन् ।
स्टेफानी फ्रेपर्टले मार्च २०२१ मा एम्स्टर्डममा नेदरल्यान्ड्सको ल्याटभियामाथि २–० को जितमा नेतृत्व गर्दै पुरुषको विश्वकप छनोट खेल्ने पहिलो महिला बनेर इतिहास रचिन्।
डिसेम्बर २०२० मा उनले ट्युरिनमा भएको समूह चरणमा इटालियन च्याम्पियन युभेन्टसले युक्रेनी क्लब डायनामो किभलाई ३–० ले हराएपछि पुरुष च्याम्पियन्स लिग खेलको निरीक्षण गर्ने पहिलो महिला अधिकारीको रूपमा इतिहास रचिन्।
उनले सन् २०१९ मा लिभरपुल र चेल्सी बीचको सुपर कप खेल र सोही वर्ष अमेरिका विरुद्ध नेदरल्याण्ड्स महिला विश्वकप फाइनलमा फिफा अधिकारीको रूपमा पनि काम गरिन् ।
कोस्टारिका–जर्मनीबीचको खेल समूह चरणको महत्वपूर्ण खेल
बिहीबार हुने कोस्टारिका र जर्मनीबीचको खेल समूह चरणका बाँकी खेलहरूमा निकै महत्त्वपूर्ण छ। जर्मनी समूह ई मा अन्तिम स्थानमा छ र कतार विश्वकप २०२२ को राउन्ड अफ १६ मा पुग्न यो खेल जित्न आवश्यक छ।
जर्मनीको विपरीत कोस्टारिकालाई अर्को चरणमा पुग्न कम्तिमा ड्र आवश्यक छ। तर अन्तिम नतिजा नआएसम्म दुवै टोलीले स्पेन र जापानबीचको खेलको प्रतीक्षा गर्नुपर्नेछ ।
रेफ्रीको घोषणा हुने बित्तिकै स्टेफानी फ्रेपर्टले सामाजिक सञ्जालमा आँधी मच्चाइन् । धेरै फुटबल फ्यानहरूले फिफाको यो ‘ऐतिहासिक’ कदमको प्रशंसा गरेका छन्।
स्टेफानीको आडमा सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरूले कतारप्रति पनि आक्रोश पोखेका छन् । एक ट्विटर प्रयोगकर्ताले लेखेका छन्, “तर कतारले महिला अधिकारको सम्मान गर्दैन।” अर्काले लेखेका छन्, “कतारले खेललाई मार्दैछ।”
