काठमाडौँ : पाठेघर क्यान्सर विरुद्धको खोप ‘एचपीभी’ लाई राष्ट्रिय खोप तालिकामा समावेश गरिएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ । पाठेघरको मुखको क्यान्सरको प्रमुख कारण एचपीभी अर्थात ‘ह्युमन प्यापिलोमा भाइरस’लाई मानिन्छ ।
विभिन्न दाताहरुको सहयोग तथा सरकारकै पहलमा हाल दादुरा र रुबेला, टाइफाईड, पोलियो, निमोनिया, भ्यागुते रोग, जापनीज इन्सेफ्लाइटिस, लहरे खोकी, रेबिज, हेपटाइटिस्–बी, हेमोफिलस इन्फ्लुएन्जा बी, क्षयरोग गरी ११ किसिमका रोग विरुद्धको खोप नि:शुल्क दिइन्छ ।
अब सरकारले पाठेघरको मुखको क्यान्सरको खोप पनि थपेको छ । ११ किसिमका खोपहरु शिशु जन्मेको १५ महिनाभित्र पुरा गरिसक्नुपर्छ भने थपिएको एचपीभी खोप कक्षा ६ की छात्रा र विद्यालय नजाने १० वर्षकी किशोरीलाई लगाइने छ ।
नेपालबाट पाठेघरको क्यान्सरलाई निवारण गर्ने लक्ष्यका साथ सरकारले पाठेघरको मुखको क्यान्सर विरुद्धको एचपीभी खोप अभियान आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा सञ्चालन गर्ने निर्णय गरिसकेको छ ।
राष्ट्रिय खोप तालिकामा एचपीभि खोप समावेश गर्न राष्ट्रिय खोप सल्लाहकार समितिले सिफारिस गरिसकेको छ ।
परिवार कल्याण महाशाखा अन्तर्गतको बाल स्वास्थ्य तथा खोप शाखा प्रमुख डा अभियान गौतमले यो वर्ष देखि एचपीभी खोप अभियान चल्ने भएकाले खोप तालिकामा समावेश गरिएको बताए ।
पाठेघरको मुखको क्यान्सरबाट जोगाउने उद्देश्यका साथ करिब १७ लाख किशोरीलाई खोप दिन लागिएको छ । कक्षा ६ देखि १० मा अध्ययनरत किशोरी तथा विद्यालय बाहिर रहेका १०–१४ वर्षकी किशोरीलाई यही माघ २२ गते देखि एचपीभी खोप लगाइने भएको छ ।
डा गौतमले भने, “हरेक वर्ष नियमित खोप सेवामार्फत कक्षा ६ तथा विद्यालय बाहिर रहेका १० वर्षे किशोरीलाई खोप दिने लक्ष्य रहेको छ । विश्व क्यान्सर दिवसको अवसर पारेर १६ लाख ८८ हजार ७ सय ६८ जना किशोरीलाई खोप दिन लागिएको छ । आगाम वर्षदेखि फाल्गुन महिनालाई नियमित एचपीभी खोप सेवा सञ्चालन गर्ने महिना निर्धारण गर्ने सोचेका छौँ । आव २०८२/८३ देखि नियमित एचपीभी खोप सेवा सञ्चालन गरिनेछ । ”
नेपालमा पाठेघरको मुखको क्यान्सरबाट प्रत्येक दिन चार जना महिलाको मृत्यु भइरहेको तथ्याङ्क छ । ‘ग्लोबल क्यान्सर अब्जरभेटरी २०२२’ का अनुसार हरेक वर्ष नेपालमा २ हजार १६९ जना महिलाहरुलाई यस्तो क्यान्सर हुन्छ भन्ने अनुमान छ ।
हरेक वर्ष १ हजार ३१३ जना महिलाहरुको पाठेघरको मुखको क्यान्सरबाट मृत्यु हुने र औसतमा प्रत्येक दिन ४ जना महिलाहरुको पाठेघरको मुखबाट मृत्यु हुने अनुमान गरिएको छ ।
