काठमाडौं । अमेरिका र साउदी अरबबीच १ खर्ब ४२ अर्ब डलरको रक्षा सम्झौता भएको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको भ्रमणका क्रममा अमेरिका र साउदीबीच रक्षा सम्झौता भएको हो ।
अमेरिकी राष्ट्रपति कार्यालय ह्वाइट हाउसले सम्झौता अनुसार साउदी अरबले एक दर्जनभन्दा बढी अमेरिकी रक्षा फर्महरूबाट अत्याधुनिक युद्ध लडाइँसम्बन्धी उपकरण तथा सेवाहरू प्राप्त गर्नेछ । दुई देशबीच भएको यो सम्झौता इतिहासकै ठूलो रक्षा सम्झौता भएको ह्वाइट हाउसले जनाएको छ । सम्झौतामा राष्ट्रपति ट्रम्प र साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमानले हस्ताक्षर गरेका छन् ।
सम्झौतामा वायु सेनाको उन्नति र अन्तरिक्ष क्षमता, हवाई तथा क्षेप्यास्त्र रक्षा, समुद्री तथा तटीय सुरक्षा, सीमा सुरक्षा र स्थल सेनाको आधुनिकीकरण तथा सूचना तथा सञ्चार प्रणालीको स्तरोन्नति लगायतका विषय समावेश छन् । त्यस्तै दुई देशबीच ऊर्जा, खनिज स्रोत, संक्रामक रोगसम्बन्धी सहयोग लगायत विषयमा पनि सहमति भएको छ ।
दुई देशबीचको सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्ने क्रममा राष्ट्रपति ट्रम्पले साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमानलाई साथीको रूपमा सम्बोधन गरेका थिए ।
साउदी अरबले ‘अमेरिकामा लगानी गर्ने प्रतिबद्धता’ समेत जनाएको ह्वाइट हाउसले उल्लेख गरेको छ । अमेरिका वरपरका कृत्रिम बुद्धिमत्ता तथ्यांक केन्द्रमा साउदीको २० अर्ब डलरको लगानी छ । अमेरिकी प्रविधि फर्महरूबाट दुवै देशमा अत्याधुनिक रूपान्तरणकारी प्रविधिमा ८० अर्ब डलर लगानी गर्ने प्रतिबद्धता गरेका छन् । त्यस्तै, साउदी अरबले १४ अर्ब २० करोड डलरको ग्यास टर्बाइन र ऊर्जा समाधान तथा ४ अर्ब ८० करोड डलरको बोइङ ७३७–८ यात्रुवाहक विमान निर्यात गर्ने भएको छ ।
गत २० जनवरीमा ट्रम्पले पदभार ग्रहण गरेलगत्तै भएको एक टेलिफोन कुराकानीमा साउदी युवराज एमबीएसले चार वर्षभित्र अमेरिकामा ६ खर्ब अमेरिकी डलर लगानी गर्ने वाचा गरेका थिए । सन् २०१७ मा ट्रम्पले १ खर्ब १० अर्ब डलरको सैन्य उपकरणसहित ४ खर्ब ५० अर्ब डलरभन्दा धेरैको सम्झौता भएको दाबी गरेका थिए । यसपटकको भ्रमणबाट ट्रम्पले साउदी अरबबाट १० खर्ब डलरसम्मको लगानी भित्र्याउने बताइएको छ ।
ट्रम्पले खाडी राष्ट्रबाट हुने लगानीले अमेरिकामा रोजगारी सिर्जना गर्न मद्दत गर्ने बताएका थिए । ‘मलाई साँच्चै विश्वास छ कि हामी एकअर्कालाई धेरै मन पराउँछौं,’ ट्रम्पले युवराज सलमानलाई भनेका थिए । त्यसक्रममा ट्रम्पले सन् २०१७ मा पहिलो कार्यकालमा गरेको साउदी भ्रमण पनि सम्झिएका थिए ।
राष्ट्रपति ट्रम्प पश्चिम एसियाको चार दिने भ्रमणका क्रममा मंगलबार साउदी अरबको राजधानी रियाद पुगेका हुन् । ट्रम्पसहितका वरिष्ठ अमेरिकी अधिकारीलाई साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमान (एमबीएस) ले किङ खालिद विमानस्थलमा स्वागत गरेका थिए ।
आफ्नो दोस्रो कार्यकालको पहिलो प्रमुख कूटनीतिक यात्राका क्रममा उनले साउदी अरब, कतार र संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) को भ्रमणमा निस्केका हुन् । पोप फ्रान्सिसको अन्तिम संस्कारमा सामेल हुन अप्रत्यासित रूपमा २७ अप्रिलमा भ्याटिकन पुगेका भए पनि ट्रम्पको साउदी भ्रमण दोस्रो कार्यकालको पहिलो कूटनीतिक भ्रमण हो ।
यसअघि अमेरिकी राष्ट्रपतिले बेलायत, क्यानडा वा मेक्सिको भ्रमण गर्ने परम्परा तोड्दै ट्रम्पले साउदी अरबलाई रोजेका हुन् । अमेरिकी राष्ट्रपतिको पहिलो विदेश भ्रमणले अमेरिकी विदेश नीतिको प्राथमिकता झल्काउने ठानिन्छ । त्यसकारण ट्रम्पले औपचारिक रूपमा पहिलोपटक कुन देशको भ्रमण गर्छन् भन्नेमा चासो थियो ।
राष्ट्रपति ट्रम्पको यो भ्रमण व्यापारमा केन्द्रित देखिएको छ । ट्रम्प अर्गनाइजेसनले साउदी अरबमा आफ्नो घर जग्गा साम्राज्य विस्तार गर्ने योजनामा छ । त्यस्तै राष्ट्रपति ट्रम्पले पश्चिम एसियाली साझेदारसँग सम्बन्ध बलियो बनाउन खोजिरहेका छन् । गत फेब्रुअरीमा साउदी सरकारी निकायले अमेरिकाको मियामीमा गरेको लगानी सम्मेलनमा पनि ट्रम्पले उक्त योजनाबारे बोलेका थिए ।
