ऐजेन्सी । पृथ्वीमा यस्ता धेरै रहस्यमय ठाउँहरू छन्, जसको बारेमा मानिसहरूलाई अझै थाहा छैन । अन्वेषकहरूले प्रायः यस्ता चीजहरू फेला पार्छन् जुन कल्पना गर्न पनि गाह्रो हुन्छ ।
यसैबीच, यहाँ पृथ्वी मुनिको एउटा अकल्पनीय स्थानको बारेमा चर्चा गरौं, जसको बारेमा तपाईले पहिले कहिल्यै सोंच्नु भएको छैन । यो ठाउँ अरू कतै छैन भियतनाममा छ, जसलाई संसारको सबैभन्दा ठूलो गुफा ‘ह्याङ सन डुंग’ भनेर चिनिन्छ ।
पृथ्वीबाट २६२ मिटर तल रहेको यो गुफा पाताल लोक भन्दा कम छैन । अचम्मको कुरा के छ भने जमिन मुनिको यो ठाउँ अर्को संसार जस्तो देखिन्छ (अनदर वर्ल्ड एक्जिस्ट अंडर अर्थं) । यहाँ साना वन र रूखहरू पनि छन् । यति मात्र होइन, बादलदेखि नदीसम्म बग्छ यहाँ ।
यो गुफा सन् १९९१ मा खानाको खोजीमा फोङ न्हा के–बाङ राष्ट्रिय निकुञ्जमा घुमिरहेको ‘हो खान्ह’ नामका केटाले फेला पारेको थियो । त्यही क्रममा अचानक उसले पार्कमा एउटा गुफा देख्यो, भित्र पसेपछि त्यहाँ खोलाको गुर्राहटको आवाज सुन्न थाल्यो । यति मात्र होइन, गुफामा तेज हावाको आवाज पनि आइरहेको थियो, जसका कारण उनी डराएर फर्किए । घर फर्किएपछि उनले त्यो ठाउँ बिर्सिए ।
धेरै वर्षपछि, जब ब्रिटिश गुफा अनुसन्धान संघका हावर्ड र डेब लिम्बर्टले राष्ट्रिय निकुञ्जको भ्रमण गरे, खान्हले उनीहरूलाई कुराकानीको क्रममा यो गुफाको बारेमा बताए । खानले जमिनमुनि खोला, बादल र समुन्द्रको बारेमा भने तर वर्षौं बितिसक्दा उनले त्यहाँ जाने बाटो बिर्सिसके । तीनै जनाले त्यो गुफाभित्र पस्ने प्रयास गरे तर सफल भएनन् ।
सन् २००८ मा खानले फेरि यस गुफामा प्रवेश गर्ने बाटो फेला पारे । त्यसपछि उनले हावर्ड र डेब लिम्बर्टलाई जानकारी दिए । यो गुफा ५०० फिट चौडा, ६६० फिट अग्लो र ९ किलोमिटर लामो छ भन्ने थाहा पाउँदा तपाई छक्क पर्नुहुनेछ । यस गुफा भित्र नदी, जंगल र आफ्नै छुट्टै मौसम छ ।
यस गुफामा चमेरो, चराचुरुङ्गी र बाँदरलगायत अन्य धेरै जनावरहरू बस्छन् । यसअघि सबैलाई यस गुफामा प्रवेश गर्न अनुमति थिएन । तर पछि सन् २०१३ मा यसलाई पर्यटकका लागि खोलिएको थियो । यहाँ हरेक वर्ष २५० देखि ३ सय जनालाई मात्रै जाने अनुमति दिइन्छ ।
